متن سخنرانی و مقاله محرمآثار نوشتاری و اجرایی محرمبزرگسالمتنیمحرممخاطبیننوجواننوع محتوا

چهل حدیث در سوگ سیدالشهدا

چهل حدیث در سوگ سیدالشهدا برگرفته از احادیث اهل‌بیت علیهم السلام

چهل حدیث در سوگ سیدالشهدا علیه السلام برگرفته از احادیث اهل‌بیت علیهم السلام كه به عزاداری امام حسین علیه السلام می‌ پردازد.

چهل حدیث در سوگ سیدالشهدا علیه السلام – آتش عشق حسینى

قال رسول الله صلی الله علیه و آله: ان لقتل الحسین علیه السلام حرارة فى قلوب المؤمنین لا تبرد ابدا. جامع احادیث الشیعه، ج 12، ص556

پیامبراكرم صلی الله علیه و آله فرمود: براى شهادت حسین علیه السلام، حرارت و گرمایى در دل‌هاى مؤمنان است كه هرگز سرد و خاموش نمى ‏شود.


چهل حدیث در سوگ سیدالشهدا علیه السلام – عاشورا، روز غم

قال الرضا علیه السلام: من كان یوم عاشورا یوم مصیبته و حزنه و بكائه جعل الله عزوجل یوم القیامة یوم فرحه و سروره. بحارالانوار، ج 44، ص284

امام رضا علیه السلام فرمود: هر كس كه عاشورا، روز مصیبت و اندوه و گریه‏ اش باشد، خداوند روز قیامت را براى او روز شادى و سرور قرار مى‏ دهد.


محرم، ماه سوگوارى

قال الرضا علیه السلام: كان ابى اذا دخل شهر المحرم لا یرى ضاحكا و كانت الكابة تغلب علیه حتى یمضى منه عشرة ایام، فاذا كان الیوم العاشر كان ذلك الیوم یوم مصیبته و حزنه و بكائه… امالى صدوق، ص 111

امام رضا علیه السلام فرمود: هر گاه ماه محرم فرا مى‏ رسید، پدرم (موسى بن‏ جعفر) دیگر خندان دیده نم ى‏شد و غم و افسردگى بر او غلبه مى ‏یافت تا آن كه ده روز از محرم مى‏ گذشت، روز دهم محرم كه مى ‏شد، آن روز، روز مصیبت و اندوه و گریه پدرم بود.


چهل حدیث در سوگ سیدالشهدا علیه السلام – دیده‏ هاى خندان

قال رسول الله صلی الله علیه و آله: یا فاطمة! كل عین باكیة یوم القیامة الا عین بكت على مصاب الحسین فانها ضاحكة مستبشرة بنعیم الجنة. بحارالانوار،ج 44، ص293

پیامبراكرم صلی الله علیه و آله فرمود: فاطمه جان! روز قیامت هر چشمى گریان است، مگر چشمى كه در مصیبت و عزاى حسین گریسته باشد، كه آن چشم در قیامت خندان است و به نعمت هاى بهشتى مژده داده مى‏ شود.


سالگرد سوگ حسین علیه السلام

عن الصادق علیه السلام: نیح على الحسین بن على سنة فى كل یوم و لیلة و ثلاث سنین من الیوم الذى اصیب فیه. بحارالانوار،ج 79، ص102

حضرت صادق علیه السلام فرمود: یك سال تمام، هر شب و روز بر حسین بن على علیه السلام نوحه‌ خوانى شد و سه سال، در روز شهادتش سوگوارى برپا گشت.


چهل حدیث در سوگ سیدالشهدا علیه السلام – وقف برای عزادارى

قال الصادق علیه السلام: قال لى ابى: یا جعفر! اوقف لى من منالى كذا و كذا النوادب تندبنى عشر سنین بمنى ایام منى. بحارالانوار، ج 46، ص220

امام صادق علیه السلام مى‏ فرماید: پدرم امام باقرعلیه السلام به من فرمود: اى جعفر! از مال خودم فلان مقدار وقف نوحه‌ خوانان كن كه به مدت ده سال در «منا» در ایام حج، بر من نوحه‌ خوانى و سوگوارى كنند.


چهل حدیث در سوگ سیدالشهدا علیه السلام – نوحه‌ خوانى سنتى

عن ابى هارون المكفوف قال: دخلت على ابى عبد الله علیه السلام فقال لى: انشدنى، فأنشدته فقال: لا، كما تنشدون و كما ترثیه عند قبره… بحارالانوار، ج 44، ص287

ابوهارون مكفوف مى گوید: خدمت حضرت صادق علیه السلام رسیدم. امام به من فرمود: «برایم شعر بخوان». پس برایش اشعارى خواندم. فرمود: اینطور نه، همان طور كه (براى خودتان) شعر خوانى مى‏ كنید و همانگونه كه نزد قبر حضرت سیدالشهداء مرثیه می‏ خوانى.


پاداش شعر گفتن براى حسین علیه السلام

قال الصادق علیه السلام: ما من احد قال فى الحسین شعرا فبكى و ابكى به الا اوجب الله له الجنة و غفر له. رجال شیخ طوسى، ص289

امام صادق علیه السلام به جعفر بن عفان فرمود: هیچ كس نیست كه درباره حسین علیه السلام شعرى بسراید و بگرید و با آن بگریاند مگر آن كه خداوند، بهشت را بر او واجب مى‏ كند و او را مى‏ آمرزد.


چهل حدیث در سوگ سیدالشهدا علیه السلام – سرودن براى اهل‌بیت علیه السلام

قال الصادق علیه السلام: من قال فینا بیت شعر بنى الله له بیتا فى الجنة. وسائل الشیعه،ج 10، ص467

امام صادق علیه السلام فرمود: هر كس در راه ما و براى ما یك بیت شعر بسراید، خداوند براى او خانه ‏اى در بهشت، بنا مى‏ كند.


اصحاب مدح و مرثیه

قال الصادق علیه السلام: الحمد لله الذى جعل فى الناس من یفد الینا و یمدحنا و یرثى لنا. وسائل الشیعه، ج 10، ص469

امام صادق علیه السلام فرمود: خدا را سپاس كه در میان مردم، كسانى را قرار داد كه به سوى ما می ‏آیند و بر ما وارد می شوند و ما را مدح و مرثیه می گویند.


چهل حدیث در سوگ سیدالشهدا علیه السلام – شعرخوانى در ایام عزا

قال الرضا علیه السلام: یا دعبل! احب ان تنشدنى شعرا فان هذه الایام حزن كانت علینا اهل البیت علیه السلام. جامع احادیث الشیعه، ج 12، ص567

امام رضا علیه السلام به دعبل (شاعر اهل بیت) فرمود: اى دعبل! دوست دارم كه برایم شعرى بسرایى و بخوانى، چرا كه این روزها (ایام عاشورا) روز اندوه و غمى است كه بر ما خاندان رفته است.


مرثیه، نصرت اهل بیت علیه السلام

عن الرضا علیه السلام: یا دعبل! ارث الحسین علیه السلام فانت ناصرنا و مادحنا ما دمت حیا فلا تقصر عن نصرنا مااستطعت. جامع احادیث الشیعه،ج 12، ص567

امام رضا علیه السلام فرمود: اى دعبل! براى حسین بن على علیه السلام مرثیه بگو، تو تا زنده ‏اى، یاور و ستایشگر مایى، تا می‏ توانى، از یارى ما كوتاهى مكن.


چهل حدیث در سوگ سیدالشهدا علیه السلام – شیعیان همراه و همدل با ائمه علیهم السلام

قال على علیه السلام: ان الله…اختار لنا شیعة ینصروننا و یفرحون بفرحنا و یحزنون لحزننا. غررالحكم،ج 1، ص235

على علیه السلام فرمود: خداوند براى ما، شیعیان و پیروانى برگزیده است كه ما را یارى می كنند، با خوشحالى ما خوشحال می شوند و در اندوه و غم ما، محزون می گردند.


كشته اشك

قال الحسین علیه السلام: انا قتیل العبرة لا یذكرنى مؤمن الا بكى. بحارالانوار، ج 44، ص279

حسین بن على علیه السلام فرمود: من كشته اشكم. هیچ مؤمنى مرا یاد نمى ‏كند مگر آن كه، به خاطر مصیبت هایم گریه مى‏ كند.


چهل حدیث در سوگ سیدالشهدا علیه السلام – یك قطره اشك

قال الحسین علیه السلام: من دمعت عیناه فینا قطرة بوأه الله عز و جل الجنة.احقاق الحق، ج 5، ص523

حسین بن على علیه السلام فرمود: چشمان هر كس كه در مصیبت هاى ما قطره ه‏اى اشك بریزد، خداوند او را در بهشت جاى مى ‏دهد.


بهشت، پاداش عزادارى

قال على بن الحسین السجاد علیه السلام:ایما مؤمن دمعت عیناه لقتل الحسین و من معه حتى یسیل على خدیه بوأه الله فى الجنة غرفا. ینابیع المودّه، ص429

امام سجاد علیه السلام فرمود: هر مؤمنى كه چشمانش براى كشته‌ شدن حسین بن على علیه السلام و همراهانش اشكبار شود و اشك بر صورتش جارى شود، خداوند او را در غرفه ‏هاى بهشتى جاى می دهد.


چهل حدیث در سوگ سیدالشهدا علیه السلام – به یاد فرزندان فاطمه (سلام الله علیها)

قال السجاد علیه السلام: انى لم اذكر مصرع بنى فاطمة الا خنقتنى لذلك عبرة. بحارالانوار، ج 46، ص109

امام سجاد علیه السلام فرمود: من هرگز شهادت فرزندان فاطمه را به یاد نیاوردم، مگر آن كه به خاطر آن، چشمانم اشكبار گشت.


سوگوارى در خانه‏‌ها

قال الباقر علیه السلام: ثم لیندب الحسین و یبكیه و یأمر من فى داره بالبكاء علیه و یقیم فى داره مصیبته باظهار الجزع علیه و یتلاقون بالبكاء بعضهم بعضا فى البیوت و لیعز بعضهم بعضا بمصاب الحسین علیه السلام. كامل الزیارات، ص175

امام باقر علیه السلام نسبت به كسانى كه در روز عاشورا نمی‏ توانند به زیارت آن حضرت بروند، اینگونه دستور عزادارى دادند و فرمودند: بر حسین علیه السلام ندبه و عزادارى و گریه كند و به اهل خانه خود دستور دهد كه بر او بگریند و در خانه ‏اش با اظهار گریه و ناله بر حسین علیه السلام، مراسم عزادارى بر پا كند و یكدیگر را با گریه و تعزیت و تسلیت گویى در سوگ حسین علیه السلام در خانه ‏هایشان ملاقات كنند.


چهل حدیث در سوگ سیدالشهدا علیه السلام – اشك على علیه السلام در سوگ شهداى كربلا

قال الباقر علیه السلام: مر على بكربلا فى اثنین من اصحابه قال: فلما مر بها ترقرقت عیناه للبكاء ثم قال: هذا مناخ ركابهم و هذا ملقى رحالهم و هیهنا تهراق دماؤهم، طوبى لك من تربة علیك تهراق دماء الأحبة. بحارالانوار، ج 44، ص 258

امام باقر علیه السلام فرمود: امیرالمؤمنین علیه السلام با دو تن از یارانش از «كربلا» گذر كردند، حضرت، هنگام عبور از آنجا، چشمهایش اشك‌ آلود شد، سپس فرمود: اینجا مركب‌ هایشان بر زمین مى‏ خوابد، اینجا محل بار افكندنشان است و اینجا خون‌ هایشان ریخته م ى‏شود، خوشا به حال تو اى خاكى كه خون دوستان بر روى تو ریخته مى ‏شود!


اشك، حجاب دوزخ

قال الباقر علیه السلام: ما من رجل ذكرنا او ذكرنا عنده یخرج من عینیه ماء و لو مثل جناح البعوضة الا بنى الله له بیتا فى الجنة و جعل ذلك الدمع حجابا بینه و بین النار. الغدیر، ج 2، ص202

امام باقر علیه السلام پس از شنیدن سروده‏هاى «كمیت» درباره اهل‌بیت، گریست و سپس فرمود: هیچ كس نیست كه ما را یاد كند، یا نزد او از ما یاد شود و از چشمانش هر چند به اندازه بال پشه‏ اى‏ اشك آید، مگر آن كه خداوند برایش در بهشت، خانه ‏اى بنا كند و آن اشك را حجاب میان او و آتش دوزخ قرار دهد.


چهل حدیث در سوگ سیدالشهدا علیه السلام – بیست سال گریه

قال الصادق علیه السلام: بكى على بن الحسین علیه السلام عشرین سنة و ما وضع بین یدیه طعام الا بكى. بحارالانوار، ج 46، ص 108

امام صادق علیه السلام فرمود: امام زین‌ العابدین علیه السلام بیست سال (به یاد عاشورا) گریست و هرگز طعامى پیش روى او نمی‏ گذاشتند، مگر این كه گریه می كرد.


ادب سوگوارى

قال الصادق علیه السلام: لما مات ابراهیم بن رسول الله صلی الله علیه و آله حملت عین رسول الله بالدموع ثم قال النبى صلی الله علیه و آله: تدمع العین و یحزن القلب و لا نقول ما یسخط الرب و انا بك یا ابراهیم لمحزونون. بحارالانوار، ج 22، ص157

امام صادق علیه السلام فرمود: چون ابراهیم پسر رسول خدا از دنیا رفت، چشم پیامبر پر از اشك شد. سپس پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: چشم، اشكبار می‏ شود و دل غمگین مى‏‌شود، ولى چیزى نمى‏ گوییم كه خدا را به خشم آورد، و ما در سوگ تو اى ابراهیم اندوهناك هستیم.


چهل حدیث در سوگ سیدالشهدا علیه السلام – چشم‌هاى اشكبار

قال الصادق علیه السلام: من ذكرنا عنده ففاضت عیناه حرم الله وجهه على النار. بحارالانوار، ج 44، ص285

امام صادق علیه السلام فرمود: نزد هر كس كه از ما (و مظلومیت ما) یاد شود و چشمانش پر از اشك گردد، خداوند چهره‏اش را بر آتش دوزخ حرام مى‏ كند.


احیاء خط اهل‌بیت علیه السلام

قال الصادق علیه السلام: تزاوروا و تلاقوا و تذاكروا و احیوا امرنا. بحارالانوار، ج 71، ص352

امام صادق علیه السلام فرمود: به زیارت و دیدار یكدیگر بروید، با هم به سخن و مذاكره بنشینید و امر ما را كنایه از حكومت و رهبرى زنده كنید.


چهل حدیث در سوگ سیدالشهدا علیه السلام – مجالس حسینى

قال الصادق علیه السلام للفضیل: تجلسون و تحدثون؟ فقال: نعم، قال: ان تلك المجالس احبها فأحیوا امرنا، فرحم الله من احیى امرنا. وسائل الشیعه، ج 10، ص392

امام صادق علیه السلام از «فضیل» پرسید: آیا (دور هم) مى‏ نشینید و حدیث و سخن مى‏ گویید؟ گفت: آرى ‏فرمود: اینگونه مجالس را دوست دارم، پس امر (امامت) ما را زنده بدارید. خداى رحمت كند كسى را كه امر و راه ما را احیا كند.


اشك‌هاى ارزشمند

قال الصادق علیه السلام: …رحم الله دمعتك، اما انك من الذین یعدون من اهل الجزع لنا و الذین یفرحون لفرحنا و یحزنون لحزننا، اما انك سترى عند موتك حضور آبائى لك… وسائل الشیعه، ج 10، ص397

امام صادق علیه السلام به «مسمع» كه از سوگواران و گریه كنندگان بر عزاى حسینى بود، فرمود: خداى، اشك تو را مورد رحمت قرار دهد. آگاه باش، تو از آنانى كه از دلسوختگان ما به شمار می آیند، و از آنانى كه با شادى ما شاد می شوند و با اندوه ما غمگین می گردند. آگاه باش! تو هنگام مرگ، شاهد حضور پدرانم بر بالین خویش خواهى بود.


چهل حدیث در سوگ سیدالشهدا علیه السلام – دل‌هاى سوخته

قال الصادق علیه السلام: اللهم…و ارحم تلك الأعین التى جرت دموعها رحمة لنا و ارحم تلك القلوب التى جزعت و احترقت لنا و ارحم الصرخة التى كانت لنا. بحارالانوار، ج 98، ص8

امام صادق علیه السلام بر سجاده خود نشسته و بر زائران و سوگواران اهل بیت، چنین دعا مى‏ كرد و می فرمود: خدایا…آن دیدگان را كه اشك‌ هایش در راه ترحم و عاطفه بر ما جارى شده و دل‌هایى را كه به خاطر ما نالان گشته و سوخته و آن فریاد ها و ناله‏ هایى را كه در راه ما بوده است، مورد رحمت قرار بده.


گریه بر مظلومیت شیعه

قال الصادق علیه السلام: من دمعت عینه فینا دمعة لدم سفك لنا او حق لنا نقصناه او عرض انتهك لنا او لأحد من شیعتنا بوأه الله تعالى بها فى الجنة حقبا. امالى شیخ مفید، ص175

امام صادق علیه السلام فرمود: هر كس كه چشمش در راه ما گریان شود، به خاطر خونى كه از ما ریخته شده است، یا حقى كه از ما گرفته‏ اند، یا آبرویى كه از ما یا یكى از شیعیان ما برده وهتك حرمت كرده‏ اند، خداى متعال به همین سبب، او را در بهشت جاودان، براى ابد جاى مى‏ دهد.


چهل حدیث در سوگ سیدالشهدا علیه السلام – ثواب بى حساب

قال الصادق علیه السلام: لكل شیىء ثواب الا الدمعة فینا. جامع احادیث الشیعه، ج 12، ص548

امام صادق علیه السلام فرمود: هر چیزى پاداش و مزدى دارد، مگر اشكى كه براى ما ریخته شود كه چیزى با آن برابرى نمی‏ كند و مزد بى اندازه دارد.


كوثر و اشك

قال الصادق علیه السلام: ما من عین بكت لنا الا نعمت بالنظر الى الكوثر و سقیت منه. جامع احادیث الشیعه، ج 12، ص554

امام صادق علیه السلام فرمود: هیچ چشمى نیست كه براى ما بگرید، مگر این كه برخوردار از نعمت نگاه به «كوثر» مى‏ شود و از آن سیرابش مى ‏كنند.


چهل حدیث در سوگ سیدالشهدا علیه السلام – گریه آسمان

عن الصادق علیه السلام: یا زرارة! ان السماء بكت على الحسین اربعین صباحا. جامع احادیث الشیعه، ج 12، ص552

امام صادق علیه السلام فرمود: اى زراره! آسمان چهل روز، در سوگ حسین بن على علیه السلام گریه كرد.


گریه و اندوه مطلوب

قال الصادق علیه السلام:كل الجزع و البكاء مكروه سوى الجزع و البكاء على الحسین علیه السلام. بحارالانوار، ج 45، ص313

امام صادق علیه السلام فرمود: هر نالیدن و گریه‏ اى مكروه است، مگر ناله و گریه بر حسین علیه السلام.


چهل حدیث در سوگ سیدالشهدا علیه السلام – پیامبر صلی الله علیه و آله و گریه بر شهید

قال الصادق علیه السلام:ان النبى لما جائته وفاة جعفر بن ابى طالب و زید بن حارثة كان اذا دخل بیته كثر بكائه علیهما جدا و یقول: كانا یحدثانى و یؤانسانى فذهبا جمیعا. من لا یحضره الفقیه، ج 1، ص177

امام صادق علیه السلام فرمود: وقتى خبر شهادت جعفر بن ابى طالب و زید بن حارثه به پیامبر خدا رسید، از آن پس هر گاه وارد خانه‏ مى ‏شد، بر آن دو شهید به شدت می‏ گریست و میفرمود : آن دو شهید، با من هم سخن و همدم و انیس بودند، و هر دو رفتند!


چهل حدیث در سوگ سیدالشهدا علیه السلامنفس هاى تسبیح

قال الصادق علیه السلام:نفس المهموم لظلمنا تسبیح و همه لنا عبادة و كتمان سرنا جهاد فى سبیل الله. ثم قال ابو عبد الله علیه السلام: یجب ان یكتب هذا الحدیث بالذهب. امالى شیخ مفید، ص 338

امام صادق علیه السلام فرمود: نفس كسى كه به خاطر مظلومیت ما اندوهگین شود، تسبیح است و اندوهش براى ما، عبادت است و پوشاندن راز ما جهاد در راه خداست. سپس امام صادق علیه السلام افزود: این حدیث را باید با طلا نوشت!


فرشتگان سوگوار

قال الصادق علیه السلام: اربعة الاف ملك عند قبر الحسین علیه السلام شعث غبر یبكونه الى یوم القیامة. كامل الزیارات، ص 119

امام صادق علیه السلام فرمود: 4 هزار فرشته نزد قبر سید الشهدا علیه السلام ژولیده و غبار آلود، تا روز قیامت بر آن حضرت می‏ گریند.


چهل حدیث در سوگ سیدالشهدا علیه السلام – گریه بر حسین علیه السلام

قال الرضا علیه السلام: یا ابن شبیب! ان كنت باكیا لشىء فابك للحسین بن على بن ابى طالب علیه السلام فانه ذبح كما یذبح الكبش. بحارالانوار، ج 44، ص 286

امام رضا علیه السلام به «ریان بن شبیب» فرمود: اى پسر شبیب! اگر بر چیزى گریه می‏كنى، بر حسین بن على بن ابى طالب علیه السلام گریه كن، چرا كه او را مانند گوسفند سر بریدند.


مجالسى به یاد ائمه علیهم السلام

قال الرضا علیه السلام:من جلس مجلسا یحیى فیه امرنا لم یمت قلبه یوم تموت القلوب. بحارالانوار، ج 44، ص278

امام رضا علیه السلام فرمود: هر كس در مجلسى بنشیند كه در آن، امر (و خط و مرام ما) احیا می ‏شود، دلش در روزى كه دلها می‏ میرند، نمی میرد.


چهل حدیث در سوگ سیدالشهدا علیه السلام – آثار گریستن بر حسین علیه السلام

قال الرضا علیه السلام: فعلى مثل الحسین فلیبك الباكون فان البكاء علیه یحط الذنوب العظام. بحارالانوار، ج 44، ص284

امام رضا علیه السلام فرمود: گریه كنندگان باید بر كسى همچون حسین علیه السلام گریه كنند، چرا كه گریستن براى او، گناهان بزرگ را فرو مى ریزد.


اشك و آمرزش گناه

قال الرضا علیه السلام: یابن شبیب! ان بكیت على الحسین علیه السلام حتى تصیر دموعك على خدیك غفر الله لك كل ذنب اذنبته صغیرا كان او كبیرا قلیلا كان او كثیرا. امالى صدوق، ص112

امام رضا علیه السلام فرمود: اى پسر شبیب! اگر بر، حسین علیه السلام آن قدر گریه كنى كه اشك‌ هایت بر چهره ‏ات جارى شود، خداوند همه گناهانت را كه مرتكب شده‏ اى می ‏آمرزد، كوچك باشد یا بزرگ، كم باشد یا زیاد.


چهل حدیث در سوگ سیدالشهدا علیه السلام – همدلى با عترت

قال الرضا علیه السلام: ان سرك ان تكون معنا فى الدرجات العلى من الجنان فاحزن لحزننا و افرح لفرحنا. جامع احادیث الشیعه، ج 12

امام رضا علیه السلام به «ریان بن شبیب» فرمود: اگر تو را خوشحال می كند كه در درجات والاى بهشت با ما باشى، پس در اندوه ما غمگین باش و در شادى ما خوشحال باش.

در پناه صاحب الزمان


برای مطالعه و مشاهده مطالب خدمتگزاران میتوانید به فهرست مطالب در زیر مراجعه نمایید.
فهرست مطالب نیمه‌شعبان فهرست مطالب غدیر فهرست مطالب فاطمیه فهرست مطالب محرم کتابخانه خدمتگزاران

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا