ادعیه و زیارات فاطمیهآثار صوتی فاطمیهبزرگسالفاطمیهفایل صوتیفایل ویدیوییمتنیمخاطبیننوجواننوع محتوا

ختم خطبه فدک بخش اول (همراه با شرح خطابه فدک)

طرح ختم خطبه فدک بخش اول – به همراه شرح فرازهایی از این بخش

در ختم خطبه فدک بخش اول به این قسمت اشاره دارد از عبد الله بن حسن به اسناد مذكور در متن نقل است كه: وقتى ابوبكر و عمر براى منع حضرت زهرا عليها السّلام از فدك، همدست شدند، حضرت زهرا سلام الله علیها به مسجد تشریف بردند و خطبه ای ایراد نمودند. برای مطالعه متن کامل به فایل های زیر مراجعه نمایید.


فایل تصویری خطبه فدک بخش اول


فایل صوتی خطبه فدک بخش اول


فایل صوتی ترجمه خطبه فدک بخش اول


برای دانلود قرائت خطبه فدک بخش اول نسخه مربعی ویژه پست اینستاگرام کلیک نمایید.


متن ختم خطبه فدک بخش اول

رَوَى عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْحَسَنِ‏ بِإِسْنَادِهِ عَنْ آبَائِهِ عليهم السلام أَنَّهُ لَمَّا أَجْمَعَ‏ أَبُو بَكْرٍ وَ عُمَرُ

از عبد الله بن حسن به اسناد مذكور در متن نقل است كه: وقتى ابوبكر و عمر

عَلَى مَنْع‏ فَاطِمَةَ سلام الله عليها فَدَكَ وَ بَلَغَهَا ذَلِكَ‏ لَاثَتْ خِمَارَهَا عَلَى رَأْسِهَا وَ

براى منع حضرت زهرا عليها السّلام از فدك، همدست شدند و از آن با خبر شد، مقنعه بر سر كشيده

اشْتَمَلَتْ بِجِلْبَابِهَا وَ أَقْبَلَتْ فِي لُمَّةٍ مِنْ حَفَدَتِهَا وَ نِسَاءِ قَوْمِهَا تَطَأُ ذُيُولَهَا مَا تَخْرِمُ

  و پارچه‏ اى بر سر انداخته و با چند تن از اطرافيان و زنان قوم خود به سوى مجلس ابوبكر حركت فرمود،

مِشْيَتُهَا مِشْيَةَ رَسُولِ اللَّهِ صلي الله عليه و آله حَتَّى دَخَلَتْ عَلَى أَبِي بَكْرٍ وَ هُوَ

 در حالی که دامن لباس هایش به زمین می خورد همچون رسول خدا صلّى الله عليه و آله راه مى‏ رفت، چون وارد مسجد شد ابوبكر در

فِي حَشَدٍ مِنَ الْمُهَاجِرِينَ وَ الْأَنْصَارِ وَ غَيْرِهِمْ‏ فَنِيطَتْ دُونَهَا مُلَاءَةٌ  فَجَلَسَتْ

میان عده ای از مهاجران و انصار نشسته بود. پس پرده ‏اى زدند، و آن حضرت در پشت آن پرده جلوس فرمود

 ثُمَّ أَنَّتْ أَنَّةً أَجْهَشَ‏ الْقَوْمُ لَهَا بِالْبُكَاءِ فَارْتَجَّ الْمَجْلِسُ ثُمَّ أَمْهَلَتْ هُنَيْئَةً حَتَّى

سپس آن حضرت آه دردناكى‏ از دل سوزان خود كشيد و همه مجلس به گريه، ناله، جوش و خروش افتاده و يكپارچه اندوه و عزا شد،

إِذَا سَكَنَ نَشِيجُ الْقَوْمِ وَ هَدَأَتْ فَوْرَتُهُمْ افْتَتَحَتِ الْكَلَامَ بِحَمْدِ اللَّهِ وَ الثَّنَاءِ عَلَيْهِ وَ

 سپس آن حضرت اندكى صبر نمود تا مردمان آرام گرفته از خروش افتادند. آنگاه سخن خويش را با حمد و ستايش خداوند

الصَّلَاةِ عَلَى رَسُولِهِ فَعَادَ الْقَوْمُ فِي بُكَائِهِمْ فَلَمَّا أَمْسَكُوا عَادَتْ فِي كَلَامِهَا

  و درود بر پيامبر صلی الله علیه و آله آغاز فرمود. مردمان دوباره به گريه افتادند. همين كه از گريه باز ايستادند، براى بار دوم آغاز سخن كرده

فَقَالَتْ سلام الله علیها : الْحَمْدُ لِلَّهِ‏ عَلَى‏ مَا أَنْعَمَ‏ وَ لَهُ الشُّكْرُ عَلَى مَا أَلْهَمَ

 و اين گونه فرمود: خداوند جهان راسپاس و ستايش مى‏ كنم و در برابر آنچه آموخته شکر می گویم.

وَ الثَّنَاءُ بِمَا قَدَّمَ مِنْ عُمُومِ نِعَمٍ ابْتَدَأَهَا وَ سُبُوغِ آلَاءٍ أَسْدَاهَا وَ تَمَامِ مِنَنٍ أَوْلَاهَا جَمَّ

ثناء مخصوص اوست برای آنچه پیشاپیش به بندگان بخشیده و بدون درخواست عطا نموده

عَنِ الْإِحْصَاءِ عَدَدُهَا وَ نَأَى عَنِ الْجَزَاءِ أَمَدُهَا وَ تَفَاوَتَ عَنِ الْإِدْرَاكِ أَبَدُهَا وَ نَدَبَهُمْ لِاسْتِزَادَتِهَا 

 و بخشش های فراوانی را ارزانی داشته است نعمت های پروردگار از شماره و اندازه و احاطه افكار ما خارج است،

بِالشُّكْرِ لِاتِّصَالِهَا وَ اسْتَحْمَدَ إِلَى الْخَلَائِقِ بِإِجْزَالِهَا  وَ ثَنَّى بِالنَّدْبِ إِلَى أَمْثَالِهَا

و سپاسگزارى و تشكّر بر نعمت او موجب دوام و مزيد آن قرار داده شده و تداوم و تواتر احسان او سبب حمد و ستايش او خواهد بود.

وَ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ كَلِمَةٌ جَعَلَ الْإِخْلَاصَ تَأْوِيلَهَا

و شهادت مى‏ دهم معبودى جز الله نيست و او يكتا و بى ‏شريك است، و البتّه تأويل اين كلمه (شهادت به وحدانيّت) به حقيقت اخلاص مى ‏باشد.

وَ ضَمَّنَ الْقُلُوبَ مَوْصُولَهَا وَ أَنَارَ فِي التَّفَكُّرِ مَعْقُولَهَا الْمُمْتَنِعُ مِنَ الْأَبْصَارِ رُؤْيَتُهُ وَ

خداوند دل ها را به یگانه پرستی پیوند داده است. خداوند فکر انسان را برای درک یکتایی اش روشن نموده است و خصوصيّات و تحقيق مقام توحيد به نور تفكّر و ايمان ظاهر خواهد شد، چشم ها از مشاهده او ناتوان اند؛

مِنَ الْأَلْسُنِ صِفَتُهُ وَ مِنَ الْأَوْهَامِ كَيْفِيَّتُهُ ابْتَدَعَ الْأَشْيَاءَ لَا مِنْ شَيْ‏ءٍ كَانَ قَبْلَهَا وَ أَنْشَأَهَا بِلَا احْتِذَاءِ

و زبان ها از بيان و تقرير اوصافش بازمانده اندوهم و خیال از درک چگونگی اش عاجز اند. همه موجودات را بى ‏هيچ سابقه و مادّه به مرحله ظهور و هستى آورد،

أَمْثِلَةٍ امْتَثَلَهَا كَوَّنَهَا بِقُدْرَتِهِ وَ ذَرَأَهَا بِمَشِيَّتِهِ مِنْ غَيْرِ حَاجَةٍ مِنْهُ إِلَى تَكْوِينِهَا

 او آن ها را بدون اینکه از الگو و نمونه ای پیروی کند، آفرید و با مشيّت و توانائى كامل خود و او هرگز به افرینش آنان محتاج نبود و شکل دادن انها،

وَ لَا فَائِدَةٍ لَهُ فِي تَصْوِيرِهَا إِلَّا تَثْبِيتاً لِحِكْمَتِهِ وَ تَنْبِيهاً عَلَى طَاعَتِهِ

 هیچ سودی برایش نداشت. خدا با افرینش خود تنها می خواست حکمتش را ثابت کند و به مخلوقاتش فهماند که باید از او اطاعت کنند

وَ إِظْهَاراً لِقُدْرَتِهِ تَعَبُّداً لِبَرِيَّتِهِ وَ إِعْزَازاً لِدَعْوَتِهِ ثُمَّ جَعَلَ الثَّوَابَ عَلَى طَاعَتِهِ وَ

او تنها می خواست قدرتش را اشکار نماید، بندگانش را به پرستش خود وا دارد و با عزت و اقتدار، آفریدگانش را به بندگی خود دعوت کند.

وَضَعَ الْعِقَابَ عَلَى مَعْصِيَتِهِ ذِيَادَةً لِعِبَادِهِ مِنْ نَقِمَتِه‏ وَ حِيَاشَةً لَهُمْ إِلَى جَنَّتِه

سپس او برای اطاعتش پاداش ثواب قرار داد و برای نافرمانی اش کیفر و عذاب مشخص کرد تا بندگانش  را از عذاب خود دور کند و به بهشت خود تشویق نماید.

وَ أَشْهَدُ  أَنَّ أَبِي مُحَمَّداً عَبْدُهُ وَ رَسُولُهُ اخْتَارَهُ وَ انْتَجَبَه قَبْلَ أَنْ أَرْسَلَهُ وَ سَمَّاهُ قَبْلَ أَنِ اجْتَبَاهُ  

و شهادت مى‏ دهم كه پدرم محمّد صلی الله علیه و آله بنده و فرستاده خداوند بود، كه او را پيش از بعثت، به مقام رسالت و نبوّت؛

وَاصْطَفَاهُ قَبْلَ أَنِ ابْتَعَثَهُ إِذِ الْخَلَائِقُ بِالْغَيْبِ مَكْنُونَةٌ وَ بِسَتْرِ الْأَهَاوِيلِ مَصُونَةٌ وَ بِنِهَايَةِ الْعَدَمِ

در عالم غيب او را برگزيده است، زيرا مراتب و مقامات اشخاص از روز ازل و از همان عالم غيب معلوم و معيّن گرديده است. و خداوند متعال به عواقب امور و جريان

مَقْرُونَةٌ عَلَماً مِنَ اللَّهِ تَعَالَى بِمَئایلِ الْأُمُورِ وَ إِحَاطَةً بِحَوَادِثِ الدُّهُورِ وَ مَعْرِفَةً

كارها آگاه است، و او به صلاح و فساد و حوادث و پيش‏ آمده اى روزگار محيط و عالم است. خداوند فرستاده و رسول خود را مبعوث فرمود

بِمَوَاقِعِ الْأُمُورِ ابْتَعَثَهُ اللَّهُ تَعَالَی إِتْمَاماً لِأَمْرِهِ وَ عَزِيمَةً عَلَى إِمْضَاءِ حُكْمِهِ وَ إِنْفَاذاً

تا اوامر و احكام و فرامين او در ميان بشر روشن شده، و تقدیراتش را به اجرا در آورد. مردم را می دید که چگونه فرقه فرقه شده اند؛ هر کدامشان دینی

لِمَقَادِيرِ حَتمِه فَرَأَى الْأُمَمَ فِرَقاً فِي أَدْيَانِهَا عُكَّفاً عَلَى نِيرَانِهَا عَابِدَةً لِأَوْثَانِهَا مُنْكِرَةً

برای خود برگزیده اند و به آتشی که به دست خود بر افروخته اند، رو کرده اند. بت ها را می پرستند و با اینکه خدا را می شناسند، انکارش می کنند.

لِلَّهِ مَعَ عِرْفَانِهَا فَأَنَارَ اللَّهُ بِأَبِي مُحَمَّدٍ صلي الله عليه و آله ظُلَمَهَا

پس خداوند به نور محمّد صلی الله علیه و آله بساط ظلمت را برچيد،

 وَ كَشَفَ عَنِ الْقُلُوبِ بُهَمَهَا وَ جَلَى عَنِ الْأَبْصَارِ غُمَمَهَا

و دلها را از تيرگى كفر و نادانی رهانيد، و ابرهاى تيره و تار را از مقابل ديدگان به يك سو فكند و دیدگانشان را روشنی بخشید.

وَ قَامَ فِي النَّاسِ بِالْهِدَايَةِ فَأَنْقَذَهُمْ مِنَ الْغَوَايَةِ وَ بَصَّرَهُمْ مِنَ الْعَمَايَةِ وَ هَدَاهُمْ إِلَى

او (پيامبر خدا) براى هدايت مردم به پاى خاست و آنها را از گمراهى و ناراستى رهايى بخشيد و به دل های تاریکشان، بصیرت و بینایی بخشید.

الدِّينِ الْقَوِيمِ وَ دَعَاهُمْ إِلَى الطَّرِيقِ الْمُسْتَقِيمِ ثُمَّ قَبَضَهُ اللَّهُ إِلَيْهِ قَبْضَ رَأْفَةٍ وَ اخْتِيَارٍ

آنان را به آيين پا بر جاى اسلام رهنمون و به راه راست دعوت نمود. سپس خداوند از روى اختيار و مهربانى،

وَ رَغْبَةٍ وَ إِيْثَارٍ فَمُحَمَّدٌ صلی الله علیه و آله مِنْ تَعَبِ هَذِهِ الدَّارِ فِي رَاحَةٍ

 و ميل و ايثار، جوار رحمت خود را به او ارزانى داشت، و او را از رنج اين جهان دل آسوده و راحت نمود

قَدْ حُفَّ بِالْمَلَائِكَةِ الْأَبْرَارِ وَ رِضْوَانِ الرَّبِّ الْغَفَّارِ وَ مُجَاوَرَةِ الْمَلِكِ الْجَبَّارِ

 و فرشتگانى مقرّب بر او گماشت. چتر دولتش را در همسايگى خود افراشت و طومار مغفرت و رضوان را به نام او نگاشت، درود خداوند بر پدرم

صَلَّى اللَّهُ عَلَى أَبِی نَبِيِّهِ وَ أَمِينِهِ وَ خِيَرَتهِ مِنَ الْخَلْقِ وَ صَفِيِّهِ

که پیامبر اوست و امین وحی خدا و منتخب از خلق و برگزیده.

وَ السَّلَامُ عَلَيْهِ وَ رَحْمَةُ اللَّهِ وَ بَرَكَاتُهُ.

درود و سلام و رحمت و برکات الهی بر او باد

دانلود متن خطبه فدک بخش اول


فایل تصویری و صوتی شرح خطبه فدک [بخش اول – شماره 1]

متن شرح خطبه فدک [بخش اول – شماره 1]

بسم الله الرحمن الرحیم

اللهم صل علی فاطمه و أبیها و بعلها و بنیها و سر المستودع فیها بعدد ما أحاط به علمک

با عرض سلام و احترام خدمت مخاطبین محترم

سرزمین فدک صد و چهل کیلومتری شهر مدینه واقع شده است و مساحت آن پنجاه کیلومتر در پنجاه کیلومتر می باشد. حتی امروزه هم دشمنان اهل بیت علیهم السلام نام سرزمین را به الحائط یعنی دیوار، تغییر داده اند.

وقتی غاصبین حق خلافت در زمان حضرت زهرا سلام الله علیها کارگزاران بی بی دو عالم را از این سرزمین بیرون کردند، حضرت زهرا سلام الله علیها چادر بر سر کردند و دورتا دور حضرت را زنان و فامیل خود بی بی دو عالم گرفتند و حضرت وارد بر مسجد شدند. پرده ای زدند که مردان در یک طرف و زنان در سمت دیگری قرار گرفتند. آهی کشیدند که از آن آه تمام مردم گریه کردند. حمد و ثناء الهی گفتند.

که مردم باز هم اشک ریختند و گریه کردند. شروع کردند به این خطبه را خواندند الحمدلله علی ما أنعم… . در این جلسه به سه بحث و سه کلمه اشاره می کنیم که فرق بین حمد و شکر و ثناء که حضرت زهرا سلام الله علیها می فرمایند، در چیست. چقدر دقیق فرمودند الحمدلله علی ما أنعم، حمد در مورد تمام نعمتهایی که خداوند تبارک و تعالی را به انسان می دهد.

به انسان و به تمام انسان ها و موجودات می دهد. یعنی حمد در برابر تمام نعمت ها است. چه نعمت به من داده شود، چه داده نشود. بعنوان مثال می گوییم فهم و هوش من بسیار پایین است. درست؟

به اینکه فهم و هوش دیگر افراد بالاست، کاری نداریم. به تمام نعمت هایی که خداوند برای همه افراد آورده است، خدا را حمد می کنم. شکر به چه معناست؟ یعنی ستایش خداوند تبارک و تعالی و حمد از کارهایی است که با اختیار انسان انجام می شود. حمد در برابر سرزنش است. چرا کسی را سرزنش می کنند؟ چون با اختیار کار قبیحی را انجام می دهد.

چرا حمد می کند؟ چون با اختیار کار خوبی را انجام می دهد. لذا خداوند کسی که با اختیار کار حسنه ای را انجام می دهد، ثواب می دهد پس حمد دربرابر تمام نعمت هاست اما شکر نعمتی است که به من رسیده. برای مثال هوش، فهم، چشم، سلامتی، امنیت و تمام این نعمت هایی که به ما رسیده است را شکر می کنیم یعنی سپاسگزاری می کنیم.

لذا اگر شخصی بمن عنایت کرد، مرحمت کرد، چیزی را به من داد، از او تشکر می کنم که به آن شکر می گویند. ثنا چیست؟ ثنا، مدحی است که تکرار دارد. یعنی انسان باید دائما از خداوند تشکر کند. چرا؟ چون خداوند دائما به او مرحمت می کند، عنایت می کند و این شامل هر مدحی می شود؛ چه اختیاری انجام شود و چه غیر اختیاری. چه جمادات باشد، چه انسان، ازاین بابت تفاوتی ندارد. اینکه گفتیم غیراختیاری، یعنی مثلا شخصی زیبارو یا بلند قد است.

این موارد با اختیار او نبوده است بلکه خداوند تبارک و تعالی او رو بدین گونه آفریده است. پس نسبت به این موارد حمد می کنم. بنابراین ثنا از همه دائره وسیع تری دارد (شی اختیاری و غیر اختیاری، جمادات و غیر جمادات)، سپس حمد و پس از آن شکر است.

السلام علیکم و رحمة الله و برکاته


فایل تصویری و صوتی شرح خطبه فدک [بخش اول – شماره 2]

متن شرح خطبه فدک [بخش اول – شماره 2]

بسم الله الرحمن الرحیم

اللهم صل علی فاطمه و أبیها و بعلها و بنیها و سر المستودع فیها بعدد ما أحاط به علمک

باعرض سلام و احترام خدمت بینندگان و شنوندگان محترم

یکی از مباحث و موضوعات مهمی که مورد غفلت واقع شده است، بحث توحید و شناخت پروردگار است که در خطبه اول از امیرالمومنین علیه السلام در نهج البلاغه حضرت می فرمایند: اول الدینِ معرفتُه اول دین و ابتدای دین شناخت پروردگار است و این شناخت واقعی و حقیقی و درست، باز از کلام اهل بیت علیهم السلام به دست ما می رسد که بِنا عُرِفَ الله بِنا عُبِدَالله.

در حدیث دیگری فرمودند: أوَّلُ معرفةِ الله تَوحیدُه اولین معرفت خدا این است که او را یگانه بدانیم و توحید پروردگار و اینکه او را بشناسیم، صفات پروردگار رو بشناسیم، این یکی از وظایف تمام مسلمین و تمام محبین اهل بیت علیهم السلام است که باید به دنبال آن بروند و خداشناسی را به صورت دقیق یاد بگیرند.

بی بی دو عالم حضرت صدیقه طاهره سلام الله علیها در ابتدای خطبه فدکیه به صورت دقیق به بحث توحید می پردازند: الحمدلله علی ما أنعَم و لهُ الشُّکرُ عَلی ما ألهَم. در جلسات قبل گفتیم که فرق بین حمد و شکر و ثنا چیست. در این جلسه به بحث حمد می رسیم که الحمدلله…

در اینجا چرا نفرمودند الله الحمد؟ بلکه فرمود الحمدلله. در سوره مبارکه حمد اینچنین داریم: الحمدلله رب العالمین یا نگفت که ألشکُرُ لَه بلکه که فرمود لَهُ الشُّکر علی ما ألهم یا از ثنا که عطف بر شکر می شود، در این جا نفرمود که الثَّناءُ لَه بلکه اینجا عرض می شود و لَهُ الثناء ثنا برای خداوند است.

یکی از مباحث مهم این است که از این عبارات حصر فهمیده شود. حصر قطعا و یقیناً و غیر از این نیست که حمد فقط برای پروردگار است. اگر می گفت که  الله الحمد ما در اینجا مشخص می شد که علاوه بر اینکه حمد برای خداوند تبارک و تعالی است، برای غیراو هم ثابت می شود.

وقتی که فرمود الحمدلله، یعنی اینکه حمد فقط برای ذات پروردگار است که در اینجا در علم معانی بیان هم مشخص است که تقدیم مسند بر مسند علیه این مورد را متوجه می شویم.

چرا حمد فقط برای خداوند است و برای شخص دیگری نیست؟ چون که منشاء و مبداء تمام کمالات از پروردگار است. در آیه ای این چنین داریم: «أعوذ بالله من الشیطان الرجیم. و ما بِکُم مِن نعمَةٍ فَمِن الله» هر نعمتی که به شما می رسد، از پروردگار است. پس مدح آن هم باید برای پروردگار باشد. لذا فرمود الحمدلله. حمد فقط برای خداوند تبارک و تعالی است.

 مطلب بعدی علاوه بر اینکه این محبوبیت را دارد، حامد هم هست. علاوه بر اینکه باید مورد حمد واقع شود، او کسی است که حمد واقعی را برای خودش انجام می دهد، خود پروردگار است. چرا چون کُنهِ معرفت به هر نعمتی را هر کسی نمی تواند متوجه شود.

نعمتی که خداوند به من عنایت کرده، مرحمت فرموده، فقط خودش می تواند به کُنهِ معرفتش برسد و ما اگرچه شکر می کنیم که حمد می کنیم اما حمد واقعی نیست. یعنی این که معرفت به کُنهِ این نعمت را متوجه نمی شویم. پس فقط حمد می کنیم.

لذا آن کسی که حمد واقعی انجام می دهد، خود خداوند است. پس هم حامد است و هم محمود. لا اُقصی ثناء علیک کما أثنَیتَ علی نفسِک، آنطور که خودت ثنا انجام می دهی، هیچ کسی نمی تواند انجام بدهد.

السلام علیکم و رحمة الله و برکاته


فایل تصویری و صوتی شرح خطبه فدک [بخش اول – شماره 3]

متن شرح خطبه فدک [بخش اول – شماره 3]

بسم الله الرحمن الرحیم

اللهم صل علی فاطمه و ابیها و بعلها و بنیها و سر المستودع فیها بعدد ما احاط به علمک

خطبه فدکیه حضرت زهرا سلام الله علیها و خطبه های دیگر از اهل بیت علیهم السلام، سخنان رسول الله صلی الله علیه و آله، آیات الهی، عملکرد تمام این ها در معرفت ما و شناخت ما نسبت به خداوند و نسبت به وجود اهل بیت علیهم السلام و همچنین در اعمال ما تاثیرگذار است.

همچنین شرح خطبه ای که گفته می شود؛ از بانویی است که خداوند تبارک و تعالی به غضب او عضبناک می شود و به رضایت او راضی است. لذا دقت در این خطبه انسان را بسیار به کمال نزدیک می کند. «الحمدلله علی ما انعم»، حمد می کنم بر آن چیزی که خداوند به من نعمت داده است. چه آن نعمت به ما رسیده باشد و چه نرسیده باشد.

توضیحات این موارد را گفتیم. واقعاً بنشینیم و فکر کنیم. بهترین و بیشترین و بالاترین نعمتی که خداوند تبارک و تعالی به انسان می دهد، چه چیزی هست؟

مرحوم فرات کوفی در تفسیرشان در صفحه ۶۰۶ این حدیث را می آورد. ذیل این آیه: «ثم لتسئلن یومئذ عن النعیم» که در آن روز یعنی قیامت، یقیناً و به طور قطع، همه انسان ها و مردم را از نعیم سؤال و بازخواست می کنند.

حضرت فرمودند: مراد از این نعیم، «ولایتنا»، ولایت ماست. «والله یا اباالحفص» (آن شخص راوی) به خدا قسم آن چیزی که سؤال می کنند و آن نعمتی که به شما داده اند و سؤال می کنند، ولایت ماست. لذا بالاترین و مهمترین نعمت، ولایت اهل بیت علیهم السلام و محبت آن ها می باشد.

اگر کسی این نعمت بزرگ را نداشته باشد و اهمیت ندهد، چقدر نعمت ها را از دست داده است. بلکه بزرگترین نعمت را از دست داده است.

قسمتی دیگری از خطبه حضرت زهرا سلام الله علیها که در ادامه می آید: «وله الشکر علی ما الهم». در این جا بی بی دو عالم می خواهند فضیلتی را از خودشان نشان بدهند که من چه کسی هستم و چه فضیلت و چه مقامی دارم. در این جا گفتیم که شکر، آن نعمتی است که به انسان رسیده است. بی بی دو عالم می فرمایند این شکر، شکر بر آن چیزی است که بر من الهام شده است.

الهام نوعی از وحی است اما پایین تر. فرق آن با وحی در این است که در وحی، ملک دیده می شود اما در الهام دیده نمی شود. گاهی اوقات الهام، نوعی است. همه عموم مردم را می گوید. مثلا کار خوب و کار بد. کسی دست یک شخصی را بگیرد و به او کمک کند، همه می گویند این کار خوب است. این نیاز نیست که شخصی به انسان چیزی یاد بدهد. همه متوجه این عمل می شوند.

یا در مورد بدی، بعضی از بدی ها را همه مردم متوجه می شوند. این را می گویند: الهام نوعی و عمومی.

اما الهام خاص، در مورد اولیاء پروردگار می باشد که فقط برای اولیائش دارد. این جا بی بی دو عالم می فرماید که «وله الشکر علی ما الهم» شکر برای آن نعمتی که به من عنایت کردی و آن الهام است. لذا در روایات ما اشاره شده به مصحف فاطمه زهرا سلام الله علیها، که آنچه جبرئیل می آورد و به بی بی دو عالم می فرمود و می نوشت و نامیده شده است: «مصحف فاطمه سلام الله علیها»


فایل تصویری و صوتی شرح خطبه فدک [بخش اول – شماره 4]

متن شرح خطبه فدک [بخش اول – شماره 4]

بسم الله الرحمن الرحیم

اللهم صل علی فاطمه و ابیها و بعلها و بنیها و سر المستودع فیها بعدد ما احاط به علمک

با عرض سلام و احترام خدمت بینندگان و شنوندگان محترم

در ادامه خطبه شریف فدکیه، بی بی دو عالم بعد از حمد و ثناء الهی می فرمایند: «الْحَمْدُ لِلَّهِ‏ عَلَى‏ مَا أَنْعَمَ‏ وَ لَهُ الشُّكْرُ عَلَى مَا أَلْهَمَ»

تفاوت های بین شکر و حمد و ثنا را گفتیم و مباحثی در مورد الهام و حمد بیان شد. امروز می خواهیم در مورد شکر و مراتب شکر بگوییم که مراتب شکر بر سه قسم است.

قسم اول زبانی است که انسان به گوید: «شکراًلله، حمداًلله» لذا فرموده اند بعد از نماز به سجده روید و صد مرتبه این ذکر را بگوئید و اگر نتوانستید، سه مرتبه حداقل این ذکر شریف را بگویید: «شکراًلله، شکراًلله، شکراًلله»

گفتیم شکر، آن نعمتی است که به من رسیده است. حمد بالاتری از این بود و اعم از این بود. اما شکر آن نعمتی است که به من رسیده است. می خواهم این نعمت را شکرگزاری کنم، یکی از آنها زبانی است. دومین مرتبه شکر، نگه داشتن این نعمت است که انسان نعمتی را که خدا به او عطا کرده، بتواند نگه دارد و از بین نبرد.

مانند کسی که به شخصی هدیه ای می دهد، ببیند که اهمیتی به این هدیه نمی دهد یا این هدیه را از بین برده و در نگه داری آن کوشا نبوده است. دفعه بعدی این کار را انجام نمی دهد.

در آیات الهی هم داریم که می فرماید: «اعوذبالله من الشیطان الرجیم. لئن شکرتم لازیدنکم» اگر شکر کنید، ما برای شما نعمت را زیاد می کنیم. «ولئن کفرتم ان عذابی لشدید» و اگر کفران کنید، عذاب ما شدید است. یعنی چه؟ یعنی گاهی اوقات عذاب و نقمت، گاهی اوقات زوال آن است و آن نعمت را از انسان می گیرد.

گاهی اوقات این چنین نیست. نعمت را دارد ولی نمی تواند از آن استفاده کند. مانند کسی که در یک سفره رنگین نشسته است اما بخاطر زخم معده یا مریضی دیگر نمی تواند استفاده کند. این هم به یک شکل است. پس انسان در مقابل شکر، نباید کفران نعمت کند. در حالی که اگر انسان کفران نعمت هم کرد، چیزی از خدا کم نمی شود.

به این آیه دقت کنید: «من شکر فانما یشکر لنفسه.» کسی که شکرگزار باشد، منفعت شکر او، به خودش بر می گردد. «و من کفر فان ربی غنی کریم» و اگر کسی کفران کند، خداوند تبارک و تعالی بی نیاز است. یعنی نیازی به تو ندارد. این برای من است که به نفع من باشد.

و سومین مرتبه شکر این است که: اگر در نعمتی که خداوند به انسان عنایت کرده، تکلیفی در آن نهفته شده، به خوبی آن را انجام دهد. چه در واجبات، چه مستحبات.

مثلاً خداوند ثروتی به شخصی عنایت کرده، بتواند آن را در راه خدا هم انفاق کند. صدقه بدهد، دست مؤمنی را بگیرد. دست فقیری را بگیرد و بلند کند. لذا این نعمت هم یکی از آن نعمت هایی است که خداوند تبارک و تعالی به انسان مرحمت کرده است.

پس تا به این جا، معلوم شد که مراتب شکر سه گونه است و هر سه را از ما خواسته اند که به نحو احسن، انجام دهیم.

والسلام علیکم و رحمة الله و برکاة


فایل تصویری و صوتی شرح خطبه فدک [بخش اول – شماره 5]

متن شرح خطبه فدک [بخش اول – شماره 5]

بسم الله الرحمن الرحیم

اللهم صل علی فاطمه و ابیها و بعلها و بنیها و سر المستودع فیها بعدد ما احاط به علمک

با عرض سلام و احترام خدمت بینندگان و شنوندگان محترم

در ادامه صفات توحیدی در خطبه فدکیه حضرت زهرا سلام الله علیها ،می رسیم به این قسمت: الثَّنَاءُ بِمَا قَدَّمَ مِنْ عُمُومِ نِعَمٍ ابْتَدَأَهَا

گفتیم در ثنا دو ویژگی نهفته شده است:

  1. تکرار است، یعنی انسان باید شکرگزار و ثناگوی پروردگار باشد.چرا؟ چون خداوند در عینی که دائماً دارد عنایت می کند و نعمت می دهد به انسانها، همین که انسان حیات دارد و نفس می کشد، خودش نعمت است.
  2. ثنا شامل نعمتهای اختیاری انسان می شود، مانند سخاوت. یا نعمتهای غیر اختیاری مثل زیبایی شخصی، اینکه شخصی قد بلند است. اینها به دست انسان نیست. غیر اختیاری است و در حیطه اختیارات او نیست. شامل موجودات می شود، چه دارای حیات باشند، چه دارای جمادات. مثلاً شخصی بیرون شهر می رود و رود زیبایی را می بیند.آبی جاری است. می گوید مدحت لولو علی صفاء جریان آب و این رودخانه چه زیباست. این موارد جمادات است و در حیطه انسان نیست. اما نمی گوییم حمدت این رودخانه را حمد می کنیم، می گوییم مدحت یعنی آن را مدح کردم. این مدح شامل ثنا می شود. پس این دو ویژگی در ثنا نهفته است.

بعد می فرمایند: بِمَا قَدَّمَ در عرب چنین رسم است که وقتی می خواهیم چیزی را در اختیار کسی قرار دهیم، عرب می گوید: قدّمهٌ له یعنی به او عنایت کردم، به او دادم، در اختیارش قرار دادم. حالا خداوند چه در اختیار ما قرار داده است؟ مِنْ عُمُومِ نِعَمٍ ابْتَدَأَهَا. مِنْ عُمُومِ یعنی نعمتهایی که به ما عطا شده است، این نعمتها ابتدائیست نه استحقاقی،

اینجا دو نوع نعمت داریم: یک نعمت قابل استحقاق است. یعنی انسان استحقاق پیدا می کند. لذا نعمت را به او می دهیم، مثال آن مانند اینکه شخصی که در منزل من زحمت می کشد و کاری انجام می دهد، در مقابل کار او اجرتی به او می دهیم.

این می شود نعمت که لازمه دوم استحقاق است، یعنی آن شخص کاری انجام داده، لذا اجرتش را به او می دهیم اما گاهی اوقات نعمت ابتدایی است. یعنی استحقاقش را ندارد و بدون اینکه استحقاق داشته باشد، به او مرحمت می کند. مانند پدر و مادر، برای فرزندشان چقدر زحمت می کشند؟ چقدر پدر از خودش مایه می گذارد، مادر مایه می گذارد که فرزند را بزرگ کند.

در حالی که آیا این فرزند نعمتی به پدر مادر داده است؟ نه هیچ نعمتی نداده است بلکه این پدر و مادر هستند که بدون استحقاق فرزندشان به او نعمت می دهند. خداوند تبارک و تعالی در این قسمت از خطبه بی بی دو عالم می فرمایند: او نعمتها را بدون اینکه ما مستحق آن باشیم، به ما عنایت کرده است.

مانند اکسیژن، هوا، آب، خاک بدون اینکه ما مستحق آن باشیم. قبل از اینکه ما خلق شویم، این نعمتهای لازم را برای ما به وجود آورده است. در دعاها هم داریم «یا مبتدئاً بالنعم قبل استحقاقها» ای کسی که نعمت به ما دادی، قبل از اینکه مستحق آن نعمت باشیم.

در دعای صحیفه سجادیه، در دعای 37 … اللَّهُمَّ إِنَّ أَحَداً لَا یبْلُغُ مِنْ شُكْرِكَ غَایةً إِلَّا حَصَلَ عَلَیهِ مِنْ إِحْسَانِكَ و لَا یبْلُغُ مَبْلَغاً مِنْ طَاعَتِكَ وَ إِنِ اجْتَهَدَ.

اینکه هیچکس به طاعت تو نخواهد رسید؛ اگر چه تلاش کند، اجتهاد کند، مگر اینکه إِلَّا كَانَ مُقَصِّراً دُونَ استحقاقک خودش را مقصر بداند. خودش را مسحق او نداند، مگر اینکه تو از فضلت به او عنایت کنی.

پس اینجا نتیجه می گیریم خداوندی که اینقدر عنایت کرده، اگر من نمازی می خوانم، صدقه ای می دهم، از جانب اوست. پس لازم است که بیشتر شکرگزار پروردگار باشیم.

والسلام علیکم و رحمة الله و برکاة


فایل تصویری و صوتی شرح خطبه فدک [بخش اول – شماره 6]

متن شرح خطبه فدک [بخش اول – شماره 6]

بسم الله الرحمن الرحیم

اللهم صل علی فاطمه و ابیها و بعلها و بنیها و سر المستودع فیها بعدد ما احاط به علمک

با عرض سلام و احترام خدمت بینندگان و شنوندگان محترم.

ادامه بحث توحیدی: در خطبه شریفه فدکیه حضرت زهرا سلام الله علیها به این نکته اشاره فرمودند که: وَ الثَّنَاءُ بِمَا قَدَّمَ مِنْ عُمُومِ نِعَمٍ ابْتَدَأَهَا. خداوند تبارک و تعالی قبل از این که انسان ها استحقاق نعمتی را داشته باشند، به آن ها بدون استحقاق نعمت عنایت و عطا فرموده است و در مقابل این همه نعمتی که خداوند تبارک و تعالی به انسان مرحمت نموده، فرموده از من اطاعت کنید و از شیطان پیروی نکنید. لَا تَتَّبِعُوا خُطُوَاتِ الشَّیطَانِ

خداوند تبارک و تعالی در برابر این همه نعمت، حیات و نَفس و نَفَس و قدرت و قوتی که عنایت کرده، فرموده که نماز بخوانید. روزه بگیرید، جهاد انجام دهید، تازه این ها همه به نفع شماست و موجب فزونی نعمت من می گردد. اگر من نماز می خوانم، توفیقی از سمت اوست، اگر من ثروتی دارم و در راه خدا انفاق می کنم، باز توفیق آن از سمت پروردگار است. رزق و روزی زیادی به من عنایت کرده که توانسته ام انفاق کنم.

لذا این جا باید دقت داشته باشیم حضرت زهرا سلام الله علیها می فرمایند: انسان ها نعمت هایی دارند که مستحق آن نبودند. بدون استحقاق خداوند تبارک و تعالی به آن ها عنایت کرده است.

خب در برابر این همه ثواب اگر انسان ناشکری کرد، آیا مذمت نمی شود؟ در این مورد سه آیه را تذکر می دهم که اگر انسان تقوا و ایمان داشته باشد، برکات را از آسمان و زمین به انسان می رساند.

سوره اعراف آیه 96: اعوذ باالله من الشیطان الرجیم وَلَوْ أَنَّ أَهْلَ الْقُرَى آمَنُوا وَاتَّقَوْا لَفَتَحْنَا عَلَیهِمْ بَرَكَاتٍ مِنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ. و اگر مردم شهرها ایمان آورده و به تقوا گراییده بودند، قطعاً بركاتى از آسمان و زمین برایشان مى‌گشودیم، ولى تكذیب كردند. پس به [كیفر] دستاوردشان [گریبان‌] آنان را گرفتیم.

و از سمت دیگر اگر می بینید تغییری در بین مردم ایجاد می شود، عذاب می آید. این امر به اعمال خود انسان ها بر می گردد. إِنَّ اللَّهَ لا یغَیرُ ما بِقَومٍ حَتّى یغَیروا ما بِأَنفُسِهِم وَإِذا أَرادَ اللَّهُ بِقَومٍ سوءًا فَلا مَرَدَّ لَهُ وَما لَهُم مِن دونِهِ مِن والٍ

در حقیقت، خدا حال قومى را تغییر نمى‌دهد تا آنان حال خود را تغییر دهند. و چون خدا براى قومى آسیبى بخواهد، هیچ برگشتى براى آن نیست، و غیر از او حمایتگرى براى آنان نخواهد بود.

نتیجه بحث

بی بی دو عالم می فرمایند: وَ الثَّناءُ بِما قَدَّمَ.  قبل از این که انسان مستحق نعمتی باشد، خداوند تبارک و تعالی به او نعمت مرحمت و عنایت کرده است. پس در برابر این نعمت باید شکرگزار پروردگار باشیم.

والسلام علیکم و رحمة الله و برکاة


فایل تصویری و صوتی شرح خطبه فدک [بخش اول – شماره 7]


فایل تصویری و صوتی شرح خطبه فدک [بخش اول – شماره 8]


فایل تصویری و صوتی شرح خطبه فدک [بخش اول – شماره 9]


فایل تصویری و صوتی شرح خطبه فدک [بخش اول – شماره 10]


فایل تصویری و صوتی شرح خطبه فدک [بخش اول – شماره 11]


فایل تصویری و صوتی شرح خطبه فدک [بخش اول – شماره 12]


دسترسی سریع و آسان به راهکار و محتوا برای مناسبت‌های نیمه شعبان، غدیر، محرم و فاطمیه
برای مطالعه و مشاهده مطالب خدمتگزاران میتوانید به فهرست مطالب در زیر مراجعه نمایید.

فهرست مطالب محرم فهرست مطالب فاطمیه فهرست مطالب نیمه‌شعبان فهرست مطالب غدیر کتابخانه خدمتگزاران

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا