فضائل فاطمی قرآن و روایتبزرگسالفاطمیهمتنیمخاطبیننوجواننوع محتواویژه فاطمیه خدمتگزاران

مناقب حضرت زهرا سلام الله علیها – فضائل فاطمی قرآن 

فضائل فاطمی قرآن روایت شماره 1 تا 10

فضائل و مناقب حضرت زهرا سلام الله علیها 

فضائل و مناقب حضرت زهرا سلام الله علیها که قرآن کریم درباره ایشان بیان کرده، به دو قسم قابل تقسیم است:
1- فضایلی که به عنوان اهل بیت علیهم السلام با دیگر معصومان مشترک است.
2- فضایلی که مخصوص آن حضرت است.
در مقاله مناقب حضرت زهرا سلام الله علیها به چند مورود اشاره کرده ایم. تلاش ما بر این است که در مجموعه مقالاتی با عنوان فضائل فاطمی قرآن به این بیان این فضائل بپردازیم.

زنان بسیاری در طول تاریخ بشر به مقام های بالای معرفتی و جایگاه قرب الهی رسیده اند، هرچند بسیاری از آنان مقربان بی نام و نشانند اما کم نیستند زنانی که خوش درخشیدند و نام و یادشان تا ابد زنده ماند و نزد پروردگارشان مقامی بلند داشتند. اما بر احدی از اهل اسلام پوشیده نیست که صدیقه طاهره حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها برترین بانوی مقرب درگاه خداوند و منشأ برکات بی پایان در عالم است.


روایت شماره 1 مناقب حضرت زهرا سلام الله علیها : فضائل ام ابیها – تفسير آیه 35 سوره نور

در مقاله فضائل ام ابیها در سوره نور  تفسير آيه 35 سوره نور به فضائل ام ابيها پرداخته که بين زنان دنيا و بهشت همچون ستاره اي درخشان هستند.

اللَّهُ نُورُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ ۚ مَثَلُ نُورِهِ كَمِشْكَاةٍ فِيهَا مِصْبَاحٌ ۖ الْمِصْبَاحُ فِي زُجَاجَةٍ ۖ الزُّجَاجَةُ كَأَنَّهَا كَوْكَبٌ دُرِّيٌّ يُوقَدُ مِن شَجَرَةٍ مُّبَارَكَةٍ زَيْتُونَةٍ لَّا شَرْقِيَّةٍ وَلَا غَرْبِيَّةٍ يَكَادُ زَيْتُهَا يُضِيءُ وَلَوْ لَمْ تَمْسَسْهُ نَارٌ ۚ نُّورٌ عَلَىٰ نُورٍ ۗ يَهْدِي اللَّـهُ لِنُورِهِ مَن يَشَاءُ ۚ وَيَضْرِبُ اللَّـهُ الْأَمْثَالَ لِلنَّاسِ ۗ وَاللَّـهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ. سوره نور آیه 35

خدا نور آسمانها و زمين است. مَثَل نور او چون چراغدانى است كه در آن چراغى، و آن چراغ در شيشه‌ اى است. آن شيشه گويى اختری درخشان است كه از درخت خجسته زيتونى كه نه شرقى است و نه غربى، افروخته مى‌شود. نزديك است كه روغنش هر چند بدان آتشى نرسيده باشد روشنى بخشد. روشنىِ بر روى روشنى است. خدا هر كه را بخواهد با نور خويش هدايت مى‌كند، و اين مَثَلها را خدا براى مردم مى‌زند و خدا به هر چيزى داناست.

صالح بن سهل همدانى گفت از حضرت صادق عليه السّلام شنيدم مى‏ فرمود درباره آيه‏ اللَّهُ نُورُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ مَثَلُ نُورِهِ كَمِشْكاةٍ. مشكات فاطمه عليها السّلام است‏ «فِيها مِصْباحٌ» امام حسن‏ «الْمِصْباحُ» حسين است‏ فِي زُجاجَةٍ الزُّجاجَةُ كَأَنَّها كَوْكَبٌ دُرِّيٌ.

فاطمه زهرا بين زنان دنيا و زنان بهشت چون ستاره‏اى درخشان است‏ يُوقَدُ مِنْ شَجَرَةٍ مُبارَكَةٍ كه ميدرخشد از نژادى مبارك يعنى نژاد ابراهيم‏ لا شَرْقِيَّةٍ وَ لا غَرْبِيَّةٍ نه يهودى است و نه نصرانى  يَكادُ زَيْتُها يُضِيءُ علم از او ميتراود  وَ لَوْ لَمْ تَمْسَسْهُ نارٌ نُورٌ عَلى نُورٍ. امامى از اين خانواده پس از امام ديگر يَهْدِي اللَّهُ لِنُورِهِ مَنْ يَشاءُ خداوند هر كه را بخواهد هدايت مى‏ كند بائمه عليهم السّلام‏  وَ يَضْرِبُ اللَّهُ الْأَمْثالَ لِلنَّاسِ وَ اللَّهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ. خداوند براى مردم مثل مي زند او به هر چيزى دانا است.

تفسير قمى، ذیل آیه نور


روایت شماره 2 مناقب حضرت زهرا سلام الله علیها – تلخی دنیا و شیرینی آخرت (تلخی زود گذر و شیرینی جاودانه)

تلخی دنیا و شیرینی آخرت، این دستور العمل در سایه توجه کردن به محتوای قرآن کریم تحقق می یابد.که تلخی دنیا زود گذر و شیرینی آخرت جاودانه ست.

عنْ جَابِر قَالَ: دَخَلَ النَّبِيُّ (صلى الله عليه وآله) عَلَى فَاطِمَة (علیه السلام) وَعَلَيْهَا كِسَاءٌ مِنْ جِلْدِ الإبِلِ وَهِيَ تَطْحَنُ، فَدَمَعَتْ عَيْنَاهُ فَقَالَ: يَا فَاطِمَة تَعَجَّلِي مَرَارَةَ الدُّنْيَا لِحَلاوَةِ الآخِرَةِ، فَأنْزَلَ اللّهُ: «وَلَسَوْفَ يُعْطِيكَ رَبُّكَ فَتَرْضَی » سوره ضحی،آیه:5
مناقب آل ابیطالب علیه السلام ، ج3، ص342

جابر بن عبد الله انصاری فرمود: رسول خدا (صلى الله عليه و آله) بر حضرت فاطمه زهرا (علیه السلام) وارد شدند در حالی که رواندازی از پوست شتر بر ایشان بود و آسیاب می کرد، پس اشک در چشمان رسول خدا (صلى الله عليه و آله) حلقه زد و فرمودند: ای فاطمه تلخی دنیا را مقدمه برای شیرینی آخرت قرار ده.

حضرت فاطمه زهرا (علیه السلام) عرض كرد: ای رسول گرامی پروردگار، خدای بزرگ را بر نعمت هایش سپاس می گویم و به خاطر بخشیده هایش شكر فراوان دارم. پس از اين گفتگو بود خداوند متعال این آیه را نازل فرمودند: «ولسوف يعطيك ربك فترضي». «به زودی پروردگارت آن چنان بخششی بر تو نماید كه راضی و خشنود گردی».


روایت شماره 3 مناقب حضرت زهرا سلام الله علیها – حقیقت مَعرفت حضرت فاطمه علیها السلام در سوره قدر

حقیقت معرفت حضرت فاطمه (علیها السلام) را خداوند در قرآن در سوره قدر بیان کرده که، درک شب قدر با معرفت حضرت تحقق می یابد.

عن أبی عبد اللّه علیه السلام أنّه قال: (إِنَّا أَنْزَلْناهُ فِی لَیْلَةِ الْقَدْرِ) اللیلة فاطمه (علیها السلام)، و القدر اللّه. فمن عرف فاطمه (علیها السلام)حقّ معرفتها، فقد أدرك لیلة القدر. بحارالانوار، ج: 43، ص: 65

امام صادق (علیه السلام) فرمودند: در آیه (انا انزلناه فی لیله القدر) منظور از شب، فاطمه علیها السلام است و منظور از قدر خداوند متعال. همانا هر که به حقیقت مَعرفت حضرت فاطمه (علیها السلام) نائل شد لیله القدر را درک کرده است.


روایت شماره 4 مناقب حضرت زهرا سلام الله علیها – منظور از دین پایدار

منظور از دین پایدار چیست؟ دین پایدار دینی است که پایه و اساس آن محکم و استوار باشد. و طبق آیه 5 سوره بینه خدای متعال می فرماید دین پایدار حضرت زهرا علیهاالسلام هستند.

بینه به معنای دلیل روشن است که به واسطه آن حق از باطل آشکار گردد. قَیِّمَهٌ به معنای مستقیم، محکم، ارزشمند و گرانبهاست. قیم به کسی گویند که دلسوز است و به مصالح دیگران قیام می کند. حرف تاء در کلمه  قَیِّمَهٌ برای مبالغه است نظیر علاّمه، نه تأنیث.

ومَا أُمِرُوا إِلَّا لِيَعْبُدُوا اللَّهَ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ حُنَفَاءَ وَيُقِيمُوا الصَّلَاةَ وَيُؤْتُوا الزَّكَاةَ وَذَلِكَ دِينُ الْقَيِّمَةِ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ علیه السلام قَالَ فِي قَوْلِهِ تَعَالَى: ( وَذَلِكَ دِينُ الْقَيِّمَةِ ) فَقَالَ: هِيَ فَاطِمَة(علیها السلام) سوره بینه، آیه 5

(و فرمان نیافته بودند جز اینکه خدا را بپرستند و در حالی که به توحید گراییده اند دین خود را برای او خالص گردانند و نماز بر پا دارند و زکات بدهند آن است دین پایدار  امام باقر علیه السلام فرمودند: منظور از دین پایدار، حضرت فاطمه (علیها السلام) است.


روایت شماره 5 مناقب حضرت زهرا سلام الله علیها  – لولو و مرجان قرآن کریم امام حسن و امام حسین علیهم السلام

لولو و مرجان قرآن کریم، که به معنای مروارید است و از آن دو دریا خارج می شود. در آیۀ شریفۀ: یَخرُجُ مِنهُمَا اللُؤلُؤُ وَ المَرجان امام حسن و امام حسین علیهما السلام هستند که دو گوهر گران بهای عالم وجودند و ثمرۀ پیوند نبوّت با امامت می باشند. در فضیلت سوره الرحمان از پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله و سلم روایت شده که فرمودند هر چیزی عروسی دارد و عروس قرآن سوره الرحمن است.

در رویات دیگری آمده: هرکسی سوره الرحمن را قرائت کند خداوند به ضعف و ناتوانی او رحم می آورد و او توانایی ادای شکر نعمت های خدادادی را پیدا می کند. در سوره الرحمن و با نگاه به تفسیر آیات می بینیم که قرآن کریم از امام حسن و امام حسین (علیهم السلام) از تعبیر لؤلؤ و مرجان استفاده کرده است.


روایت شماره 6 مناقب حضرت زهرا سلام الله علیها – ساق عرش منزلت و جایگاه اهل بیت علیهم السلام

ساق عرش عنوان روایتی است که در آن به منزلت و جایگاه اهل بیت علیهم السلام اشاره کرده که وقتی حضرت آدم علیه السلام نام پنج تن آل عبا علیهم السلام را بردند توبه شان پذیرفته شد.

و رَوَى صَاحِبُ الدُّرِّ الثَّمِينِ فِي تَفْسِيرِ قَوْلِهِ تَعَالَى«فَتَلَقَّى آدَمُ مِنْ رَبِّهِ كَلِماتٍ»أَنَّهُ رَأَى سَاقَ الْعَرْشِ وَ أَسْمَاءَ النَّبِيِّ وَ الْأَئِمَّةِ ع فَلَقَّنَهُ جَبْرَئِيلُ قُلْ يَا حَمِيدُ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ يَا عَالِي بِحَقِّ عَلِيٍّ يَا فَاطِرُ بِحَقِّ فَاطِمَةَ يَا مُحْسِنُ بِحَقِّ الْحَسَنِ وَ الْحُسَيْنِ وَ مِنْكَ الْإِحْسَان. سوره بقره، آیه37 بحارالانوار، ج44، ص24

در كتاب الدّر الثّمين، در تفسير اين آيه آمده است آدم (عليه السّلام)در اين هنگام ساق عرش را ديد كه در آن نام پيامبر (صلى الله عليه و آله و سلم) و امامان عليهم السّلام نوشته شده بود، جبرئيل بر او نازل شد و به آدم تلقين كرد تا اين كلمات را بگويد: يا حميد بحقّ محمّد، يا عالى بحقّ على، يا فاطر بحقّ فاطمة يا محسن بحقّ الحسن و الحسين، و منك الاحسان.

اى خداى ستوده به حق محمّد ستوده (صلى الله عليه و آله و سلم) اى خداى ارجمند به حق (على عليه السّلام)، اى آفريدگار به حق فاطمه (عليها السّلام)، اى احسان‏ بخش به حق حسن و حسين (عليهما السّلام) و از تو است احسان.


روایت شماره 7 مناقب حضرت زهرا سلام الله علیها – هشدار دهنده بشر (یکی از نشانه های بزرگ خدا)

هشدار دهنده بشر طبق تفسیر آیه 35 سوره مدثر، عظمت و مقام و شأن حضرت زهرا سلام الله علیها آنقدر عظیم است که قرآن ایشان را با این عنوان معرفی کرده، و همین بس که ایشان از نشانه های بزرگ خدای متعال هستند

عنْ أَبِي جَعْفَرٍ(علیه السلام)قَالَ فِي قَوْلِهِ تَعَالَى: «إِنَّهَا لَإِحْدَى الْكُبَرِ * نَذِيرًا لِّلْبَشَر» قال: يعني فاطمة(علیها السلام). سوره مدثر، آیه35 بحارالانوار، ج24، ص33، ح55

به درستی که آن یکی از [نشانه های] بزرگ است. هُشدار دهنده بشر است. امام باقر (علیه السلام) فرمودند:یکی از نشانه های بزرگ یعنی حضرت فاطمه (علیها السلام).


روایت شماره 8 مناقب حضرت زهرا سلام الله علیها – لقب قرآنی رسول الله (اولین لقب پیامبر صلی الله علیه و آله)

نام های حضرت محمد صلی الله علیه و آله در قرآن آمده است. ولی از تمام آن القاب پیامبر یک لقب بسیار حائز اهمیت است و از بارزترین اسماء و القاب پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله است. که به عنوان لقب قرآنی رسول الله از آن یاد شده و در روایت زیر به لقب قرآنی رسول الله اشاره کرده است که خلایق با این نام ایشان را خطاب کنند.

آدم و نوح و خلیل و موسی و عیسی
عرصه ‌ی گیتی مجال همت او نیست

آمده مجموع در ظلال محمد(صلی الله علیه و آله)
روز قیامت نگر مجال محمد

الصادق(علیه السّلام): قالت فاطمة(علیها السّلام): لمّا نزلت: «لا تَجْعَلُوا دُعاءَ الرَّسُولِ بَيْنَكُمْ كَدُعاءِ بَعْضِكُمْ بَعْضاً»هبت رسول اللّه(صلى اللّه علیه و آله و سلم)أن أقول له: یا أبة، فكنت أقول:یا رسول اللّه، فأعرض عنّی مرّة أو اثنتین أو ثلاثا، ثمّ أقبل عليّ فقال:یا فاطمة! إنّها لم تنزل فیك، و لا فی أهلك، و لا فی نسلك، أنت منّی و أنا منك؛إنّما نزلت فی أهل الجفاء و الغلظة من قریش أصحاب البذخ و الكبر؛ قولی: یا أبة، فإنّها أحیى للقلب، و أرضى للربّ. سوره نور، آیه63 زندگانى حضرت زهرا علیها السلام(ترجمه جلد 43 بحار الأنوار) ترجمه روحانى، ص238

امام صادق (علیه السّلام) فرماید: حضرت فاطمه (علیها السّلام) می فرمود: هنگامى كه آیه لا تَجْعَلُوا دُعاءَ الرَّسُولِ بَيْنَكُمْ كَدُعاءِ بَعْضِكُمْ بَعْضاً نازل شد، من از اینكه به رسول خدا (صلّى الله علیه و آله و سلّم) پدر بگویم خوددارى می كردم و لذا ایشان را با عنوان «رسول الله» مخاطب قرار می دادم ولى ایشان سه مرتبه، در زمانى كه او را با این عنوان مورد خطاب قرار می دادم.

از من اعراض نمود و دورى كرد و در دفعه بعد خطاب به من فرمود: اى فاطمه! این آیه در باره تو، و اهل خانه تو و نسلى كه از تو باقى می ماند نازل نشده، زیرا تو از من و من از تو هستم، بلكه این آیه در باره ستمكاران و متكبّران قریش نازل شده و لذا تو همچنان مرا با لفظ «پدر» مورد خطاب قرار بده، زیرا قلب من به این كلمه خشنود می گردد و زنده می شود، و خداوند نیز آن را بیشتر دوست می دارد.


روایت شماره 9 مناقب حضرت زهرا سلام الله علیها – ابرار در سوره انسان (ابرار بودن اهل‌ بیت علیهم السلام)

پاداش نیکوکاران در قیامت بهترین پاداش هاست. و همانطور که خدای متعال در سوره انسان وصف حال نیکوکاران و ابرار را بیان نموده است. و منظور از ابرار اهل بیت علیهم السلام هستند. که یکی از اَبرار حضرت زهرا سلام الله علیهاست.

 بِرّ؛ یعنی احسان، و‌ تحقّق آن چنین است که آدمی کار خود‌ را نیکو کند و کار نیک را برای نیک بودن آن یا از این‌ رو که خیر دیگران در آن است، انجام ‌دهد، نه برای پاداش یا تشکّر.

ابرار، واﮊه‌ ای است عربی به معنی نیکان و نیکوکاران اهل مرتبه عالی ایمان، دارای منزلتی برتر از اولوا الالباب (خردمندان) و نازل‌تر از مقرّبان که چندین‌ بار در قرآن «کریم آمده و از این طریق در عرف متوصفه و اهل سیر و سلوک نیز راه یافته است.

مفسّران قرآن؛ در معنای اَبرار، تعریف‌ ها یا تعبیر های گوناگونی دارند؛ مانند اینکه گفته‌ اند: اَبرار؛ کسانی‌ اند که طاعت خدا را به طور کامل به جای آورند و او را از خود خشنود سازند و از گناهان بپرهیزند. برخی از اوصاف اَبرار (نیکوکاران) در قرآن عبارت است از: ایمان به مبدأ و معاد، ایمان به رسالت پیامبران و کتاب‌ های آسمانی، صداقت، اقامه نماز و …

حضرت زهرا سلام الله علیها یکی از ابرار

انَّ الابرارَ یَشرَبونَ. سوره انسان، آیه 5 عوالم العلوم ، ج 11، ص 115

منظور از ابرار در این آیه امیرالمؤمنین حضرت علی علیه السلام و حضرت فاطمه سلام الله علیها و امام حسن و امام حسین علیهما السلام می باشد.


روایت شماره 10 مناقب حضرت زهرا سلام الله علیها – پیامبر اکرم و بخشش فدک به حضرت فاطمه سلام الله علیها

حضرت فاطمه سلام الله علیها مالک فدک

فات ذالقربی حقه. جعل فدک لفاطمه بامر الله. سوره اسراء، آیه26 عوالم العلوم، ج11، ص106

با توجه به آیه شریفه پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله از جانب خداوند مامور گشت تا فدک را به حضرت زهرا سلام الله علیها دهد.


دسترسی سریع و آسان به راهکار و محتوا برای مناسبت‌های نیمه شعبان، غدیر، محرم و فاطمیه
برای مطالعه و مشاهده مطالب خدمتگزاران میتوانید به فهرست مطالب در زیر مراجعه نمایید.

فهرست مطالب محرم فهرست مطالب فاطمیه فهرست مطالب نیمه‌شعبان فهرست مطالب غدیر کتابخانه خدمتگزاران

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

همچنین ببینید
بستن
دکمه بازگشت به بالا